http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=148038

خاورمیانه به عنوان یکی از نخستین خاستگاه‌های تمدن جهان و ریشه‌دار بسیاری از باورها و آیین‌ها، از میانه قرن بیستم مرکز توجه جهانی و شاید حساس‌ترین منطقه جهان از لحاظ استراتژیکی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است. دلایل افزایش و گسترش نفوذ منطقه‌ای ایران در خاورمیانه برای همگان آشکار است. در حقیقت ایران به مانند یک محور اصلی میان منطقه شرق خاورمیانه و آسیا از یک طرف و اروپا(ثاول‌ناتو) و آسیا از طرف دیگر قرار گرفته و با برخورداری از موقعیت و نفوذ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی نسبت به سایر کشورهای منطقه برتری دارد. ایران همیشه در منطقه خاورمیانه اهدافی را برای خود تعیین کرده است و در طی سال‌ها در پی تحقق آن بوده است. از همان سال‌های نخستین انقلاب که امام خمینی فرمان صدور انقلاب را داد همه به فکر افتادند که به دنبال صدور انقلاب باید جهان اسلام در دایره‌ای متحدالشکل به هم پیوند بخورند. بنابراین وحدت جهان اسلام و اینکه مسلمانان تحت لوای پرچمی واحد در کنار هم با حداقل چالش‌ها و تضادها زندگی کنند از آرمان‌ها و آرزوهای ایرانیان در سال‌های متمادی بوده است. از طرف دیگر ایران با رویکرد میانه و معتدلی که نسبت به مسائل در پیش گرفته است سعی کرده است که بتواند در خاورمیانه همچنان موثر عمل کند و سیاست خارجه معتدلی را در منطقه پیاده کند. ایران در منطقه همان اندازه که به دنبال افزایش قدرت خود است به دنبال آرامش و امنیت نیز هست و به همین علت علاقه ندارد که با رویکردی رادیکال منطقه را به تشنج بکشاند. مدرنیته و غرب همیشه چالش‌ها و فرصت‌هایی را برای ایران و کشورهای منطقه به وجود می‌آورد و ایران در سیاست خارجی خود همیشه به دنبال استفاده از فرصت‌هاست و در برخوردهای انتقادی و تهاجم‌ها عکس‌العملی سریع از خود نشان می‌دهد با همه این تفاسیر چهار عامل در منطقه و جهان وجود دارند که سیاست خارجه ایران در منطقه را تحت تاثیر قرار می‌دهند و ایران باید مواظب تهدیدهای این عوامل باشد تا بتواند با برخوردی منطقی آنها را کنترل کند. در تمام روابط ایران با کشورهای منطقه و جهان بارسنگین تاریخ خودنمایی می‌کند اینکه روابط دو کشور در زمان حال با توجه به گزاره‌های تاریخی‌ای که در گذشته وجود داشته است تعیین می‌شود و همیشه تاریخ سایه سنگین خودش را بر سر روابط کشورها تحمیل می‌کند. این نکته را در منطقه خاورمیانه نمی‌توان نادیده گرفت که به علت نفوذ نظامی، مالی و سیاسی آمریکا در منطقه، تمام کشورهای منطقه به صورت خود آگاه یا ناخودآگاه به سمت روابط با آمریکا پیش می‌روند و علاقه شدیدی به ایجاد رابطه با آن کشور دارند. این حرکت منطقه به سمت‌ آمریکا پیشینه‌ای تاریخی دارد و ایران در سیاست خارجی خود باید مواظب این حرکت کشورها باشد. سومین عامل اثرگذار در سیاست خارجی ایران در منطقه مربوط به دیدگاه سایر کشورها در مورد اسلام است. بسیاری از کشورهای خاورمیانه قرائتی بنیادگرا و جزم‌اندیش به اسلام و آموزه‌های قرآنی و روایات و احادیث دارند و همیشه ایران را محکوم به تساهل بیش‌از حد در این موارد می‌دانند. این قرائت متن‌گرای کشورهای خاورمیانه همیشه عاملی تاثیرگذار در رویکرد سیاست خارجی ایران است. تحت تاثیر بودن سیاست آمریکا از اسرائیل بر هیچ کسی پوشیده نیست و همیشه سیاست‌های آمریکا در سایه نفوذ نظامی و سیاسی اسرائیل تعریف می‌شود و از آنجایی که ایران با اسرائیل بر سر مساله فلسطین دچار چالش‌هایی است بنابراین ایران هیچگاه نباید این عامل تعیین‌کننده را نادیده بگیرد. همه این عوامل مسائلی است برای اینکه به اهداف ایران و خاورمیانه جامه عمل پوشیده شود باید توجه کرد تا بتوان منطقه‌ای آرام و عاری از تنش بدون حضور عوامل خارجی داشته باشیم.