http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=155106

 با مراجعه به کتب و منابعی که در مورد فرهنگ و تاریخ و اندیشه ایرانیان از گذشته دور تاکنون مانده است، این اصل دیده می‌شود که ایرانیان مردمی جمع‌گرا با محوریت دین، خانواده و نظام سیاسی‌شان هستند. ایرانیان اهل جمع و نهادهایی که بستر‌ساز جمعیت و نظام اجتماعی و رفتارهای جمعی است هستند، اما این‌ روحیات تا چه حد با مردم امروز ایران ساز و گار است؟ با توجه به فضاهای پیرامونی زندگی ما در کوچه و بازار روایت و وضعیت متفاوتی می‌توان دید. مردم ایران در دوران جدید تغییر بسیاری کرده‌اند. قرار گرفتن در عصر اطلاعات و هجوم تکنولوژی و فراگیر شدن فضای مجازی باعث شده است که مردم بی‌خبر و بی‌اعتنا به دیگر شهروندان در لاک خویش فرو بروند و به یک فردگرایی افراطی‌ای برسند که برای فضای جامعه و فرهنگ سیاسی کشور بسیار مضر است. در گذشته مکان‌های عمومی مثل بازار، مساجد، تکیه‌ها و قهوه‌خانه‌ها فضای مناسبی برای تعامل اجتماعی و مطلع شدن از حال و هوای دیگر شهروندان محسوب می‌شد. اما قرار گرفتن در عصر اطلاعات ارزش و اعتبار این مکان‌های عمومی را تا حدی پایین آورده و فضای مجازی جایگزین آن هیچ گاه نمی‌تواند نقش اصلی آن را بازی کند. عدم توجه مردم به یکدیگر در این روزها، انسان‌های ذره‌ای و خرد شده‌ای را به وجود می‌آورد که ارتباطاتشان محدود و به صورت ابزاری است. محاسبه سود و زیان در روابط انسان‌ها، فایده‌گرایی را در جامعه رواج می‌دهد که هر کس به دنبال منافع خودش است و جز در مواردی که از آن نفعی به خودش برسد، حاضر به ارتباط با دیگران نیست. اما دلایلی که باعث شده است این فردگرایی در جامعه، روزبه‌روز تشدید شود و انسان‌های ذره‌ای به وجود بیاورد، چیست؟ 1- این روزها دغدغه اصلی مردم کار و زحمت است و این مهم باعث کمبود تعامل اجتماعی بین شهروندان گردیده است. در گذشته هدف مردم تنها مربوط به منافع مادی نبود اما در سال‌های اخیر محدود بودن افراد به پیشرفت فردی، آنها را مجبور به کار و زحمت و درگیری‌های فردی کرده است.

2- قرار گرفتن در عصر اطلاعات و احاطه شدن توسط انواع وسایل صوتی و تصویری باعث تشدید فردگرایی در جامعه شده است. متکلم وحده بودن تلویزیون در بسیاری از محفل‌ها و همچنین کامپیوتر و فضاهای مجازی‌ای که برای افراد ساخته است انسان‌ها را از تعامل اجتماعی با یکدیگر بازداشته است. 3- زندگی‌های ابزاری و قصدیت‌هایی که افراد در قرن حاضر برای زندگی خود تعریف می‌کنند، بسیار دور از آرمان‌های انسانی جوامع بشری است. تعقیب کردن منافع در روابط اجتماعی، انسان‌ها را بسیار از هم دور کرده است و انگار بازگشتی به زندگی نخستین‌ هابزی در حال شکل‌گیری است. 4- تلفن‌های همراه و تکنولوژی‌های مربوط به آن نیز نه تنها روابط افراد را بهبود نبخشیده، بلکه افراد را بیشتر درلاک خویش فرو برده و سرگرمی‌های موجود در آن افراد را روز‌به روز از هم دورتر می‌کند. 5-همچنین مهاجرت، شهرنشینی افراطی، تمایزات شدید میان قشرهای مختلف جامعه، جدایی محلات و تفاوت میان فقیر و غنی نیز از عوامل ایجاد فردگرایی افراطی میان نسل امروز است. این عوامل سبب شده تا افراد تنها به زندگی و اهداف خود توجه داشته و نسبت به اطرافیان خود بی‌توجه باشند.

درهرصورت رواج فردگرایی درجوامع و فراگیر شدن فرهنگ سیاسی اینچنینی و بی‌تفاوتی افراد نسبت همه، تبعات سیاسی‌ای نیز دارد. این افراد همچنین به سرنوشت جامعه و نظام سیاسی بی‌تفاوتی نشان داده و این باعث عدم توسعه سیاسی و پیشرفت کشور در عرصه‌های مختلف خواهد شد، زیراتشکیل جامعه مدنی و دولت دموکراتیک جز با مشارکت مدنی افراد شکل نخواهد گرفت و رواج فردگرایی افراطی در جوامع، انسان‌ها را هرچه بیشتر از این شکل مشارکت دور خواهد کرد.