http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=158422

http://vista.ir/news/6978077/%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A8%E2%80%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88%D8%AD%D8%AF%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85

 وحدت و اتحاد سیاسی مسلمانان از جمله دغدغه‌های مصلحان بزرگ تاریخ از ابتدا تا کنون بوده است و بسیاری از اندیشمندان از سید جمال گرفته تا میرزا کوچک خان و نائینی و مطهری و در راس همه آنها امام‌خمینی وحدت جهان اسلام را یکی از اهداف نظام سیاسی دانسته و برای تحقق آن تلاش کرده‌اند. هر کدام از این اندیشمندان نیز برای تحقق این هدف راهکارهایی را پیشنهاد کرده‌اند. سیدجمال‌الدین که یکی از راهکارهای مهم و تاثیرگذار وحدت را، ارتباط و همبستگی عالمان دینی و متفکران اسلامی دانسته و موفقیت طرح اتحاد جهان اسلام را در لحظه‌ای عملی و دست یافتنی می‌دید که عالمان مذاهب اسلامی به تفاهم برسند و به احساس مشترکی دست یابند. میرزاکوچک‌خان که برای مبارزه با استبداد و اتحاد جهان اسلام، راهکار عملی و جنگ علیه نیروهای خارجی را انتخاب کرد و آیت‌الله مطهری که اعتقاد داشتند مسلمین همه از یک نوع جهان‌بینی برخوردارند و یک فرهنگ مشترک دارند و در یک تمدن عظیم و با شکوه و سابقه‌دار شرکت دارند و این وحدت در جهان‌بینی، فرهنگ، بینش و منش، معتقدات مذهبی و پرستش‌ها و نیایش‌ها می‌تواند از آنها یک ملت واحد بسازد. امام خمینی نیز یکی از اهداف بزرگ انقلاب اسلامی را وحدت جهان اسلام و برادری همه مسلمانان و ایجاد ام‌القری اسلامی دانست و برای تحقق آن بسیار کوشید. با این تفاسیر کاملا مشخص است که وحدت اسلامی آرزوی همه مصلحان و دانشمندان روشنفکر اسلامی است و برای تحقق آن تلاش‌های بسیاری شده است. وحدت اسلامی در دو بعد قابل بررسی است. 1- بعد داخلی که مبارزه علیه استبداد داخلی است، اینکه یکی از اهداف وحدت مسلمانان مبارزه علیه حکمران مستبد است و به طور مثال نائینی بر پیوند ذاتی و قهری و طبیعی استبداد با انحطاط و عقب‌ماندگی اندیشه‌ای مسلمانان تاکید داشت. با این اوصاف یکی از الزامات وحدت اسلام، از بین بردن استبداد داخلی است. 2- در مرحله دوم، این مبارزه باید علیه استعمار خارجی انجام بگیرد. هجوم غرب و کشورهای استعمارگر، مسلمانان را بیشتر به فکر وحدت و یکدست شدن می‌اندازد و اینکه برای مبارزه با استعمارگران تنها راه، وحدت و اتحاد و یکپارچه شدن مسلمانان است. اما وحدت در قرن 21 با مشکلات فراوانی روبه‌رو است. خصوصا در سرزمین‌های اسلامی که با وجود جمعیت و پراکندگی زیاد مسلمانان در جهان، همواره در تیررس کشورهای غربی هستند. وحدت در بین کشورهای اسلامی در جامعه امروز با 4 پرسش تئوریک مواجه است: 1- قرائت‌های مختلفی که امروزه در جامعه مسلمانان وجود دارد و اختلاف‌هایی که بین آنها است و روزبه‌روز با دخالت غربی‌ها در حال تشدید شدن است، راه را برای وحدت مسلمانان سخت کرده است. شیعیان، اهل سنت و وهابی‌ها که امروزه شاخه‌هایی نیز از دل آنها برآمده‌اند، باعث اختلاف نظر و تفرقه مسلمانان شده است و اینکه کدام فرقه بر حق است، پرسشی است که وحدت مسلمانان را درگیر خود کرده است. 2- دومین پرسش برای اتحاد جهان اسلام، محوریت آن است اینکه مرکز جهان اسلام چه کشوری باشد و ام‌القری جهان اسلام بر محوریت چه کشوری بنا شود، مشکلی است که به علت وسعت جغرافیایی جهان اسلام، کشورهای زیادی را درگیر خود کرده است و باعث شده است همه کشورها ادعای ریاست بر ام‌القری اسلامی را داشته باشند. 3- سومین پرسش تئوریک گروه‌های داخل کشورهای اسلامی هستند که هدف وحدت را هدفی واهی می‌دانند و اعتقاد بر تکثر و چندگانگی دارند. اینکه برای تحقق دموکراسی در کشورها نباید تمام گروه‌ها را بر طبق یک الگو شکل داد بلکه این تکثر و افتراق است که باعث تحقق دموکراسی در کشورها خواهد شد. وجود این جریان‌ها در داخل کشور اسلامی وحدت جهان اسلام را با مشکلاتی مواجه خواهد کرد.

 4- چهارمین پرسش تئوریک که وحدت جهان اسلام امروزه با آن مواجه است، تعریف وحدت است. تعریف وحدت و چگونگی تحقق آن از سوی حکمران مسلمان با گروه‌های آلترناتیو داخل و نیز همچنین با تعریف کشورها و نیروهای خارجی تفاوت دارد. هرکدام از این گروه‌ها چگونگی وحدت جهان اسلام را درپاره‌ای از مسائل خاص خود می‌بینند که با گروه‌های دیگر ناهمخوانی‌هایی را دارد و این باعث دیرکرد تحقق وحدت در جهان اسلام خواهد شد. با تمام این تفاسیر آنچه مشخص است لزوم وحدت در فضای امروزه جهان در بین کشورهای مسلمان است و اینکه تفرقه و تشتت باعث قدرت گرفتن مخالفان و از بین رفتن نیرو و منابع داخلی کشورها و جلوگیری از دستیابی به منافع ملی خواهد شد و کشورهای مسلمان هرچه سریعتر باید برای برطرف کردن مشکلات داخلی و خارجی در راه تحقق این هدف بکوشند.