http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=161844

 دیپلماسی فن، هنر و تکنیک به کار گرفته از سوی بازیگران بین‌الملل می‌‌باشد که سعی می‌کنند با روش‌های عملی گوناگون به خصوص اصول مذاکره و ارتباطات از جنگ و خشونت دوری کرده و به سمت صلح و تامین منافع ملی کشورشان حرکت کنند. دیپلماسی در قرن بیستم وجهی بسیار خشک، رسمی و سری داشت که در آن بازیگران به صورت مخفی با قواعدحقوقی و اشرافی در قالب تیم‌های حرفه‌ای دیپلماتیک به یکدیگر نزدیک می‌‌شدند و با اصول ائتلاف، بی‌طرفی، تهدید و تنبیه منافع خود را در محیط آنارشیک بین‌الملل پیگیری می‌کردند. در قرن بیست و یکم با توجه به افزایش سطح سواد شهروندان جهانی، شکل‌گیری جنبش‌های اعتراضی مدنی، آغاز شدن عصر اطلاعات و به خصوص نزدیک شدن انسان‌ها در سراسر زمین به یکدیگر، ایجاد شدن فضای مجازی و آگاهی انسان‌ها از یکدیگر همه باعث شده است که دیپلماسی علاوه بر شکل‌رسمی و حرفه ای که در منطق مکانیک مدرنیته معنی‌دار بوده است اکنون در قالب دیپلماسی عمومی و فرهنگی متبلور شود. اهمیت یافتن افکار عمومی و نقش شهروندان و عامه مردم در دیپلماسی باعث شده است که دستگاه سیاست خارجی کشورهای مختلف و امور دیپلماسی عمومی را شکل دهند که در آن موضوعات موسیقی، بورسیه تحصیلی، زبان، غذا، جشن‌ها و مراسم و رسانه‌ها و فضای مجازی اهمیت بسیار زیادی دارند. یکی از عرصه‌هایی که در قالب جشن از اعصار کهن و باستانی تاکنون فضای ایران را تحت تاثیر قرار می‌دهد و حتی بسیاری از کشورهای منطقه نیز به علت اینکه زمانی جزو قلمرو ایران بوده‌اند تحت نفوذ آن هستند، جشن عید نوروز است. در سال 1388 با تلاش و برنامه‌ریزی دستگاه سیاست خارجی ایران و کارگزاران کشورهای منطقه، نوروز به عنوان میراث مشترک بشری به ثبت یونسکو رسید و سازمان ملل نیز این روز را اعلام جهانی کرد. عید نوروز کشورهای ایران، افغانستان، پاکستان، تاجیکستان، عراق، ترکیه و جمهوری‌های قفقاز را در بر می‌گیرد و حدود 20 کشور و نزدیک 300 میلیون جمعیت را در بر می‌گیرد. این جشن توانسته است در قالب دیپلماسی فرهنگی و عمومی به خصوص در ارتباط با افکار عمومی منطقه و گسترش قدرت نرم ایران مورد تاکید قرار بگیرد. تاکنون دو اجلاس مهم منطقه‌ای در ایران و تاجیکستان پیرامون جشن نوروز شکل گرفته است. دیپلماسی نوروز را می‌توان پتانسیل بسیار مهم در جهت برخورداری از سنت و فرهنگ ایرانی در منطقه تحلیل کرد که البته موارد زیر در فرصت‌ها و چالش‌های دیپلماسی نوروز برای ایران اثرگذارند:

1- ایران باید در کنار توجه به سازمان همکاری اسلامی، جنبش عدم تعهد و سازمان همکاری اقتصادی اکو بتواند این دیپلماسی را در وجهی اقتصادی قرار دهد. بهترین شکل ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی به خصوص شرکت‌های فنی وتجاری جهت ساخت سد، جاده‌، نیروگاه، راه‌آهن و... است. دیپلماسی نوروز اگر بتواند خود را با الزامات اقتصادی همراه کند موفق‌تر خواهد بود همان‌طور که روابط اقتصادی ایران، ترکیه، عراق و پاکستان در حال افزایش است.

2- به لحاظ فرهنگی دیپلماسی نوروز با سه روایت فرهنگی در چالش خواهد بود. روایت اول فرهنگ آمریکایی و انگلیسی است که از طریق جشن، موسیقی، رقص، زبان و آموزش‌های آکادمیک شایع می‌شود.کارآمدی و جهان‌شمولی فرهنگ اول به خصوص کمک‌گیری از رسانه‌ها و فضای مجازی آلترناتیوی قدرتمند و انتقادی را در برابر دیپلماسی نوروز ایجاد می‌کند. از سوی دیگر روایت بنیادگرایان اسلامی که از سوی عربستان در پاکستان، افغانستان و جمهوری‌های قفقاز ترویج می‌شود ایران و فرهنگ نوروز را دشمن تعریف کرده و با آن سر ستیز دارد. علاوه بر این دیپلماسی نوروز در وجهه فرهنگی با خرده‌فرهنگ‌های ترکیه، چین و روسیه نیز وارد مراوده خواهد شد.

3- به لحاظ سیاسی دیپلماسی نوروز چالش‌های بسیار جدی دارد و شاید اصلی‌ترین مانع اثربخشی بر افکار عمومی و تاثیر بر فرهنگ منطقه در این وجه قابل ردیابی باشد. در سیاست خارجی آمریکا دو کشور عراق و افغانستان را در اشغال خود دارد و از سوی دیگر به شکل غیرمستقیم بر ترکیه، افغانستان و پاکستان اعمال نفوذ می‌کند. حضور آمریکا در منطقه اثرات دیپلماسی نوروز را کاهش می‌دهد که البته این مورد دائمی نیست.

از سوی دیگر استفاده ابزاری، یک‌جانبه و ایدئولوژیک رژیم طاغوت از ایران باستان و جشن نوروز و قرار دادن روایت ملی‌گرا در برابر روایت اسلامگرا همیشه ذهنیت منفی از نوروز به لحاظ کارکرد سیاسی در ایران خلق کرده است. حتی در دولت دهم نیز استفاده عقلانی و متعادلی به لحاظ سیاست‌گذاری از جشن نوروز صورت نگرفت.

بنابراین دیپلماسی نوروز امکان بسیار قدرتمندی برای قدرت نرم و دیپلماسی عمومی ایران محسوب می‌شد که البته با کارهای علمی و پژوهشی و طرح‌های عملی سیاست‌گذاری می‌تواند از شکل شعاری به سطوح عملی و تکنیکی وارد شود.