http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=162665

برنامه هسته‌ای ایران از آغاز تا کنون مقاطع حساسی را پشت سرگذاشته و در برابر فشارها و تهدیدهای غرب همچنان به فعالیت خود ادامه داده و توانسته موفقیت‌هایی در زمینه پزشکی، انرژی و سوخت هسته‌ای به دست بیاورد.

هفت دوره مذاکره از ژنو تا آلماتی 2 نشان از صلح‌آمیز بودن این فعالیت و دوربودن ایران از هرگونه پنهان‌کاری است.

در مسایل سیاسی و دیپلماتیک می‌توان احتمالاتی را پیش‌بینی کرد و نشان داد که این احتمالات چه چالش‌ها و فرصت‌هایی ایجاد می‌کند.

مسئله ای که در این یادداشت به آن پرداخته می‌شود احتمالات هسته‌ای ایران و اینکه این پرونده در صورت تامین اهداف خود(صد) و شکست در خواسته‌هایش(صفر) چه شرایطی برای کشور شکل خواهد داد و فضای دیپلماتیک کشور چقدر تحت تاثیر آن قرار خواهد گرفت.

1- احتمال صد برای ایران زمانی پیش خواهد آمد که غرب، ایران هسته‌ای را به رسمیت بشناسد و ایران در سایه توافقاتNPT و تحت نظارت سازمان انرژی اتمی‌به فعالیت هسته‌ای‌اش ادامه دهد و همکاری ایران و غرب در این زمینه حالت امنیتی خود را از دست داده و به حالت عادی‌اش برگردد و امکان صادرات این فعالیت‌ها نیز برای ایران فراهم شود.

2- احتمال صفر نیز در صورت نتیجه ندادن مذاکرات و فشارهای بیشتر غرب پیش خواهد آمد.

اینکه نظارت شدیدتری بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال شود و ایران را مجبور به تعلیق فعالیت هسته‌ای و تحویل دستاوردهای به دست آمده کنند و برای تبدیل ایران به یک کشور ضعیف و کنترل شده، تحریم‌های بیشتری را بر ایران اعمال کنند، بدترین احتمالی است که ممکن است برای ایران پیش بیاید.

در صورت بروز این امکان از نظر دیپلماتیک به ضرر ایران خواهد شد. زیرا ناتوانی از معامله در سطح بین‌المللی و دشمنی اسرائیل با ایران هسته‌ای باعث انزوای ایران و بازی‌ندادن ایران در مجامع بین‌المللی و کاهش اعتبار پول ملی خواهد شد.

اما در صورت تحقق امکان اول، غرب و آمریکا به لغو تحریم‌های حداقلی و روابط مسالمت آمیز با ایران غیرهسته‌ای خواهند پرداخت و به فعالیت‌های صلح‌آمیز ایران نیز مجوز بهره برداری خواهند داد اما همه اینها احتمال‌هایی است که در پرونده هسته‌ای ایران ممکن است به وجود بیاید و هیچگاه احتمال صفر یا صد در مساله‌ای پیش نخواهد آمد. پس در عاقلانه ترین حالت، این احتمال50-50 خواهد بود.

یعنی غرب از فشارها و تحریم‌ها بر ایران دست بردارد و ایران نیز زیر نظر NPT و سازمان انرژی اتمی به فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی و تولید انرژی بپردازد.

رسیدن به توافق در زمینه هسته‌ای آسان به نظر خواهد رسید اما ایران در این مسئله ترس‌ها و نگرانی‌های زیادی دارد. اول اینکه ایران این مساله را شبیه دادگاهی می‌داند که قبول شرایط گروه‌های مذاکره کننده، نشان دهنده این است که ایران این دادگاه را پذیرفته در حالیکه تمام این فعالیت هسته‌ای را در مقیاس بزرگتر اسرائیل، هند، پاکستان و کره نیز انجام می‌دهند و غرب بسیاری از آنها را نادیده می‌گیرد!

پس پذیرش تمام فشارها و قواعد غرب، موجب به رسمیت شناخته شدن دادگاه غرب توسط ایران خواهد شد.

در مرحله دوم اینکه هیچ ضمانت اجرایی برای احکام صادره آنها وجود ندارد . در مرحله سوم نیز ایران با کوتاه آمدن در مساله هسته‌ای، فضا را برای استراتژی گام به گام غرب آماده می‌کند و پس از آن با اعمال فشار خواستار تحقق حقوق بشر، مبارزه با تروریسم و اجرای دموکراسی به معنای مدنظر خود پرداخته و ایران را مجبور به پذیرش قواعد آن خواهند کرد.

اما با تمام این شرایط مسئله‌ای که مشخص است، ایران باید در مذاکرات هسته‌ای براساس منافع ملی و با در نظر گرفتن تمام احتمال‌های پیش‌رو گام بردارد تا بتواند پرونده هسته‌ای ایران را معقول و با برنامه مدیریت کند.