http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=167399

شرایط جدید نظام بین‌الملل باعث شده تا مولفه‌های جدیدی در ساختارهای رسمی بین‌المللی نقش ایفا کنند. پایان جنگ سرد و اولویت‌های امنیتی کشورها، توجه بیشتر به اقتصاد در سیاست‌‌های جهانی، مطرح شدن بازیگران جدید و اهمیت یافتن افراد و نهادهای غیردولتی در جهان موجب شده است تا کشورها برای تامین منافع ملی خود، ابزارها و راه‌‌های جدیدی را به کار بگیرند و برای تحقق اهداف خود به رابطه با دیگر کشورها روی بیاورند.

کارشناسان مسائل بین‌المللی، سیاست خارجی را نتیجه کنش متقابل عوامل خارجی و داخلی و مهمترین هدف سیاست خارجی هر کشور را تامین منافع ملی آن کشور دانسته و معتقدند نخستین وظیفه طراح سیاست خارجی، مشخص کردن راه‌های رسیدن به منافع ملی کشور در صحنه بین‌المللی است. گفتمان سیاست خارجی دولت دهم به گونه‌ای بود که نوعی انزوای دیپلماتیک را برای ایران به ارمغان آورد و رابطه ایران با بسیاری از کشورها در حد مقامات رده پایین تنزل یافت و محدود به کشورهای آمریکای لاتین و آفریقای جنوبی گردید. اما با پیروزی حسن‌روحانی و گفتمان عقلایی و اعتدال‌گرایانه‌ای که در جریان مبارزات انتخابات از خود نشان داد این تصور به وجود آمد که با نگاه معتدل‌تر و گفتمان اعتدال و میانه‌روی می‌توان ساختار ذهنی هماهنگ‌تری در عرصه سیاست خارجی حاکم شود و این مساله در موضع‌گیری کشورهای اروپایی و حتی اتحادیه اروپا نسبت به پیروزی دکتر حسن‌روحانی مشاهده گردید. این پیروزی نشان دهنده پیام‌های خوبی برای منطقه و دنیا بوده و به گونه‌ای این پیام را القا می‌کند که ایران در بعد سیاست داخلی به ثبات و اعتماد و رضایت رسیده و اکنون که در داخل آرامش حاکم است، رئیس‌جمهور جدید می‌تواند با اعتماد به نفس و سرمایه بالا به سیاست خارجی و دیپلماسی با دیگر کشورها بپردازد.

برای تحقق این هدف لازم است دستگاه وزارت امور خارجه با بررسی در سطوح کارشناسی یک سفر دوره‌ای برای دکتر روحانی تدارک ببیند تا بتواند ابتدا با دیپلماسی منطقه‌ای و سپس جهانی روابط با دیگر کشورها را بهبود بخشیده و سایه تحریم‌ها را از سر ایران کوتاه کند. برای این کار ابتدا بهتر است این سفر را از کشورهای اسلامی آغاز کند.

افغانستان که روزی جزوی از ایران بوده و بیشترین اشتراکات را از لحاظ فرهنگی و تمدنی با کشور ایران دارد می‌تواند مقصد سفر رئیس‌جمهور بعدی باشد. افغانستان که به تازگی نیروهای آمریکایی آن کشور را تخلیه کرده‌اند و اولین پیغام تبریک را به رئیس‌جمهور منتخب ایران فرستاده می‌تواند گزینه مناسبی برای سفرهای دیپلماتیک دکتر روحانی باشد. عراق و عربستان و رابطه با اعراب که همسایگان مسلمان ما هستند می‌تواند در ادامه سفرهای دکتر روحانی اتفاق بیفتد. تاکید بر حق مردم و مخالفت با حضور بیگانگان و اولویت‌دادن به امنیت و اقتصاد منطقه می‌تواند دوباره نقش هژمون منطقه را برای ایران انحصاری ‌کند.

با توجه به تصویر مثبت رئیس‌جمهور جدید در فضای بین‌الملل می‌توان انتظار داشت که دولت جدید ضمن آن که از اصول و مواضع ایران کوتاه نخواهد آمد، خواهد توانست منافع جمهوری اسلامی را تعقیب کرده و به تعاملات مثبت و سازنده با جامعه بین‌ا‌لمللی بپردازد. با چنین اتفاقی تحول دیپلماتیک بزرگی روی خواهد داد که می‌تواند چهره صلح‌آمیز ایران را بازگرداند و باید دانست که کلید مشکلات ایران سیاست خارجی و دیپلماسی منطقه‌ای و جهانی و تغییر رویکرد ایران به روابط بین‌الملل و فضای حاکم بر آن خواهد بود و این مساله را رئیس‌جمهور منتخب و دولت یازدهم باید در راس کارهای خود قرار دهند.

سفر به کشورهایی مثل روسیه، چین و طرح مباحث اقتصادی و امنیتی با آنها می‌تواند قرار بعدی سفر دیپلماتیک وی باشد. رابطه با کشورهای غربی و اروپایی و بهبود رابطه با آنها اقدامی است که می‌تواند در برداشتن تحریم‌ها موثر باشد چراکه بسیاری از محدودیت‌ها علیه ایران در چارچوب مصوبات سازمان‌ملل و شورای امنیت نیست بلکه مسائلی است که اتحادیه اروپا و آمریکا به طور یکجانبه وضع کرده‌اند و با بهبود رابطه می‌توان انتظار لغو تحریم‌ها علیه ایران را داشت. این سفرهای دیپلماتیک اگر با هیات‌های اقتصادی، حقوق بشری، امنیتی و سیاسی همراه باشد چند پیام را به دنیا مخابره خواهد کرد‌:

1- اینکه ایران اهل مذاکره است و انزوای دیپلماتیکی که این روزها بر ایران حاکم است ناشی از سوءمدیریت و عدم کارکرد درست دستگاه دیپلماسی ایران در سال‌های اخیر بوده است و اگر ایران بخواهد به راحتی می‌تواند با تمام دنیا مذاکره کند و به علت موقعیت ژئوپلیتیکی ایران همه کشورها خواهان رابطه با ایران خواهند بود.

2- قراردادهای اقتصادی در بحث تکنولوژی و ارتباطات فرهنگی و دانشگاهی با سایر کشورها، دیدگاه منفی‌ جهان نسبت به ایران را تغییر خواهد داد و باعث رونق بخش گردشگری و توریسم در ایران خواهد شد و ایران را دوباره به قدرت هژمون در منطقه و روابط سطح بالای دیپلماتیک با سایر کشورها خواهد رساند.

سفرهای دیپلماتیک رئیس‌جمهور منتخب با هدایای ایرانی و با پیام صلح به جهان نشان خواهد داد که ایران توانایی مذاکره بر سر مسائل اساسی کشورش به علت تعقیب منافع ملی را داراست که با توجه به نزدیکی دکتر روحانی به آیت‌الله هاشمی رفسنجانی و دستگاه سیاست خارجی نزدیک این دو می‌توان انتظار رابطه خوبی را با کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و به خصوص عربستان داشت و احتمالا گشایش‌هایی در روابط این کشورها روی خواهد داد.