http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=178740

روی کار آمدن دولت یازدهم و برنامه‌های سیاست داخلی و خارجی‌ای که توسط دکتر روحانی طرح‌ریزی شد نوید به سامان شدن اوضاع کشور را بعد از یک دوره رکود و بی‌سامانی به مردم داد به طوری که بعد از گذشت صد روز از آغاز این دولت خبرهای خوشی خصوصا در بحث دیپلماسی سیاست خارجی شنیده شده است. مذاکرات ژنو و امضای توافقنامه بین ایران و 1+5 پیروزی بزرگی برای ایران در عرصه سیاست خارجی محسوب می‌شود و باید این پیروزی‌ها را در عرصه‌های دیگر و همچنین در دیپلماسی منطقه‌ای دنبال کرد تا بتوان جایگاه ایران را به جایگاهی درخور نام ایران رساند.

سفر وزیر امور خارجه کشورمان به کویت و پس از آن به عمان نشان از توجه دستگاه سیاست خارجی‌مان به دیپلماسی منطقه‌ای و رابطه با همسایگان دارد موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و قرار گرفتن در مسیر ترانزیت اروپا، فضای ایران را بسیار حساس کرده است به طوری که می‌توان سه دسته همسایه برای ایران در نظر گرفت.

1-‌ همسایگان شمالی ایران از جمله ترکیه، آذربایجان، ازبکستان و ارمنستان که به عنوان همسایگان غیر عربی ایران شناخته می‌شوند با توجه به توسعه بومی خود در این سال‌ها و پیشرفت چشمگیرشان از مهمترین همسایگان ایران شناخته می‌شوند که ایران می‌تواند با ارتباط با این کشورها پلی به سمت رابطه با غرب و کشورهای اروپایی بزند. پیوند ترکیه و ایران و روابط نزدیک این دو کشور می‌تواند در مهار بنیادگرایی در منطقه موثر باشد.

2-‌ کشورهای حاشیه شرقی ایران که در سال‌هایی نه چندان دور بخش‌هایی از آنها جزیی از خاک ایران محسوب می‌شدند و بیشترین قرابت فرهنگی و مرزی و زبانی را با ایران دارند، نیز از همسایگان مهم و قابل اعتماد ایران هستند، که خود ملت‌ها و دولت‌ها در این کشورها خواهان رابطه با ایران هستند و ایران نیز باید از این موقعیت نهایت استفاده را بکند و رابطه‌های فرهنگی و اقتصادی و سیاسی با این کشورها منعقد کند.

3-‌ کشورهای عربی که بیشتر به علت داشتن منابع و ذخایر نفتی و گازی جزو ثروتمندترین کشورها در منطقه محسوب می‌شوند، همسایگان مهم و پرنفوذی هستند که ایران باید در رابطه با آنها جانب احتیاط را نیز رعایت کند. هر چند که خود کشورهای عربی نیز به دو دسته در رابطه با ایران تقسیم می‌شوند به طوری که کشورهای عراق عمان و کویت، رابطه بهتری نسبت به عربستان و مصر با ایران دارند. البته اگر رابطه ایران با کشورهای مرکز مسالمت‌آمیز باشد و روندهای فعلی تداوم یابد بسیاری از ریزکشورهای عربی به ناچار به سمت ایران کشیده می‌شوند.

با توجه به تنوع رویکردی همسایگان و همچنین مرزهای وسیع زمینی و دریایی، ایران همواره باید در دیپلماسی منطقه‌ای خود علاوه بر نگاه داشتن جانب احتیاط، به دنبال رابطه نزدیک و فشرده با کشورهای منطقه باشد. هرچند در طی سال‌ها مشکلاتی که ایران با همسایگانش داشت تغییر کرده و دیگر مشکلات مرزی و جابجایی قبایل و استرداد مجرمین بین کشورها اختلاف آفرین نیست. اما همچنان جنگ برای به دست آوردن جایگاه هژمونیک در منطقه و ادعای قدرت برتر از موارد اختلاف همسایگان ایران محسوب می‌شود. بی‌شک رابطه دیپلماتیک کشورهای خاورمیانه با یکدیگر تاثیرات عمیقی بر امنیت منطقه و جهان خواهد گذاشت که از جمله آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-‌ رابطه نزدیک و فشرده با همسایگان باعث خواهد شد که دشمنان خارجی از خاک کشورهای همسایه به عنوان پایگاهی بر علیه یکدیگر استفاده نکنند. ایجاد پایگاه به نفع دشمن در منطقه می‌تواند بیشترین ضربه را به امنیت ایران وارد کند.

2-‌ رابطه با کشورهای منطقه، همکاری‌های منطقه‌ای را افزایش خواهد داد. تقویت اوپک و اکو به عنوان یک سازمان منطقه‌ای که می‌تواند باعث افزایش قدرت اقتصادی و سیاسی هر کدام از کشورهای عضو شود، نتیجه بهبود همکاری‌های منطقه‌ای است که در این سال‌ها نیز پیشرفت زیادی داشته است.

3- ثبات منطقه و ناکام گذاشتن دشمنان برای ایجاد بحران نیز تنها در سایه روابط دیپلماتیک در منطقه به دست خواهد آمد. به گونه‌ای که صلح در خاورمیانه به دست خود کشورهای منطقه ایجاد خواهد شد و کشوری نخواهد توانست به بهانه هدیه دموکراسی باعث عدم ثبات در منطقه گردد.

دیپلماسی خارجی با کشورهای غربی هر چند که به عنوان یک دیپلماسی موفق شناخته می‌شود اما باید دانست که این دیپلماسی بدون توجه به کشورهای منطقه و همسایگان نزدیک، اقدامی غیر‌مفید و غیر‌کارشناسی می‌باشد. دستگاه کارآمد و موفق دیپلماسی ایران مسلما به این نکته کاملا واقف است و سفر وزیر امور خارجه به کشورهای منطقه‌ نشان می‌دهد که بعد از حل مسئله انرژی هسته‌‌ای اولویت کاری دستگاه دیپلماسی، رابطه با کشورهای منطقه و حل بحران خاورمیانه است. امنیت ملی ایران جز در پرتو رابطه مسالمت‌آمیز با کشورهای منطقه حاصل نمی‌شود.