روزنامه مردم سالاری معرفی کتاب:

تکنولوژی اطلاعات، به صورت انقلابی از سال 1990 میلادی به بعد، اغلب عرصه‌های زندگی انسان را دچار تغییر بنیادین کرده است. سرعت همه‌گیر شدن و تغییرات، به ‌قدری بالا بود که فیلسوفان، کمتر فرصت بررسی این رویداد را پیدا کرده‌اند. سیاست که وظیفه سامان‌دهی عرصه قدرت را به صورت متعادل، برعهده دارد با تکنیک‌های عصر اطلاعات دچار تحولات شکلی و محتوایی شده است.

در پی انقلاب تکنولوژیک که به صورت پیدایش تلفن همراه، ماهواره‌ها، رسانه‌ها، کامپیوترهای پیشرفته، اینترنت و علوم و فنون جدید اطلاعاتی نمایان شد، روابط انسانی دست خوش تغییرات بنیادی گردید. به اعتقاد فرانک وبستر(Frank Webster) « جهان امروز به لحاظ تجربه کردن اطلاعات بی‌سابقه است و ما در دوره‌ای انتقالی به سر می‏بریم که در آینده به تغییرات عمیقی در زندگی‌مان ختم خواهد شد». روند تکامل کمی و کیفی رادیو و تلویزیون، ماهواره و اینترنت ... باعث شده است به عصر اعداد و ارقام کامپیوتری قدم بگذاریم که از عصر صنعتگرایی و سرمایه‌داری دولت ـ ملت محور متمایز است. در این تکامل جهشی که « انقلاب اطلاعات » نام دارد، شاهد مهندسی خرد و کلان تحولات به وسیله سیستم‏های الکترونیک و اطلاعاتی هستیم. نقطه عطف این تحولات در دهه‌ 1970 روی داد که با تکنولوژی حیات نیز پیوند دارد. اولین موج این اثرگذاری، روندی را شکل داد که به رواج بهره‌وری متکی بر دانش و سرمایه‌داریِ اطلاعات محور انجامید. این روند در طی تکامل اطلاعاتی خویش، به نهادها و سازمان‌هایی تبدیل می‌شود که در مجموع، فرهنگ جامعه شبکه‌ای را شکل می‌دهند. کاستلز از این تحول با عنوان حرکت از جهان گوتنبرگ به دنیای مک لوهان یاد می‌کند. در این تحول فرهنگ رسانه‌های جمعی، یعنی رسانه‏هایی با مخاطبان انبوه و متنوع و ارتباطات کامپیوتری، به جهت سوق دهی جوامع مجازی و منظومه‌های اینترنتی به سمت فضاهای تعاملی و شکل‌گیری محیط‌های نمادین و مجازی پیش می‌رود. در این عصر آنچه که بشر فکر می‌کند امکان می‌یابد، در فضایی غیر مادی تبدیل به واقعیتی خارق‌العاده گردد. این اثرگذاری نه درمنطق مکانیک سه بعدی، بلکه در نمادهای مجازی و دال‌های موجود در ذهن آدمی شکل می‌گیرد. امکان‏های تکنولوژی اطلاعات در قالب محیط‏های سایبر و شکل‌گیری جوامع شبکه‌ای، سیاست را نیز دستخوش تغییرات بنیادین می‌کند. تاثیر این تغییرات به گونه‌ای است که می‏توان عرصه تحلیل سیاست را به قبل و بعد از پیدایش تکنولوژی اطلاعات تقسیم نمود. تحلیل بسترهای علوم سیاسی در قبل از پیدایش تکنولوژی اطلاعات، حالت توصیفی و هنجاری مبتنی بر اخلاق واره‏های انسانی دارد (مثل افلاطون و راولز). پس از انقلاب تکنولوژی اطلاعات، علوم سیاسی حالتی ساختاری پیدا کرد. دیگر برای بحث از آزادی، عدالت و بسیاری دیگر از فضیلت‏های سیاسی تنها تکیه بر سوژه‏های انسانی کارآمد نیست و وجوه ساختاری اطلاعاتی جدید نیز باید در تحلیل سیاست مورد توجه قرار گیرد. به گونه‌ای که نادیده گرفتن آن قلمرو سیاست را بسیار تخیلی و غیر واقع‌بینانه می‏سازد. بر همین اساس دیگر نمی‌توان در فلسفه سیاسی این دگرگونی ناگهانی را نادیده گرفت. شرح و بسط قدرت و مفاهیم کلاسیک فلسفه سیاسی اکنون به شکلی به روز آمد و بسیار پرسرعت غایت و نمودهای روزمره سیاسی انسانها را متحول کرده‌اند. سوال اصلی این کتاب شرح و بسط پرسش‌ها و دغدغه‌های پیش روی انسان از منظر فلسفه سیاسی در این عصر است. پرسش‌هایی که پیوسته پاسخ‌های گوناگونی در آثار اندیشمندان حوزه‌های مختلف می‌یابد. در این کتاب که به صورت سه فصل نوشته شده است، ابتدا هر پارادایم به چند رویکرد درونی تقسیم می‌شود. هر رویکرد دارای پایه‌های معرفتی خاص و عقلانیتی است که شرح داده خواهد شد. در قالب رویکردهای درونی نوع خاصی از برجسته‌سازی تکنولوژی اطلاعات و سیاست انجام می‌گیرد. سپس هر رویکرد ارتباط تکنولوژی اطلاعات و سیاست را شرح داده و در پایان منطق کلی خود را بیان می‌کند.

کتاب رهایی یا انقیاد؛ فلسفه سیاسی تکنولوژی اطلاعات در قرن بیستم، تلاش دارد صورت ناخودآگاه و منطق‌های پنهان رابطه تکنولوژی اطلاعات و سیاست را مورد واکاوی دقیق قرار دهد. سیاستمداران، شهروندان، دولت‌ها و بازیگران بین‌الملل، نسبت به تکنولوژی اطلاعات، دارای پیش فرض‌ها و منطق‌های آشکار و پنهانی هستند که اغلب دارای نظم و ساختاری نااندیشیده است اما بر روی آینده سوژه‌های سیاست، تأثیر مستقیم دارد. این کتاب به ده منطق اصلی رابطه تکنولوژی اطلاعات و سیاست می‌پردازد؛ به گونه‌ای که در هرکدام، تکنولوژی اطلاعات و سیاست در جهان‌زیستِ خوشبین و تفهمی، متعادل و انتقادی و رادیکال و بدبین، به سیاستگذاری و رقم زدن آینده جماعت‌های انسانی روی می‌آورند.

نویسنده کتاب روح‌الله اسلامی‌تلاش می‌کند ده منطق ممکن ارتباط تکنولوژی اطلاعات و سیاست را با به سخن درآوردن فیلسوفان و نحله‌های اصلی فلسفه سیاسی قرن بیستم به گونه‌ای با روش پدیدارشناسی به سخن درآورد که هیچ غیری، امکان ورود به منظومه را نداشته باشد و طرحی منطقی برای راهبرد سیاستگذاری توسعه و ساماندهی مجدد متن سیاست در ایران با استفاده از خودآگاه‌سازی درباره عصر جدید، ایجاد کند. این کتاب توسط انتشارات تیسا در تابستان 1393 در چاپ اول در 222 صفحه منتشر شده و در دسترس علاقمندان قرار گرفته است.