http://www.farheekhtegan.ir/newspaper/BlockPrint/60103

اندیشه‌های ایرانشهری را بشناسید

 

فرهیختگان| ایرانشهر واقعیتی غیرقابل‌انکار است و در اغلب افکار، کنش‌ها، اسطوره‌ها، نمادهای زندگی جدی و روزمره ایرانی وجود دارد. اندیشه ایرانشهری که از تداومی شکوهمند و تاریخی برخوردار است در آستانه قرن بیست‌و‌یکم باید مورد نقد و بررسی جدی قرار گیرد. کتاب «حکومت‌مندی ایرانشهری» نوشته روح‌الله اسلامی، عضو هیات‌علمی دانشگاه فردوسی مشهد، تلاشی در جهت اثبات تکنولوژی‌های قدرت ایرانشهری است که با بن‌مایه‌های میانه و انتقادی نگارش یافته است. ایران یکی از تمدن‌هایی است که دارای تکنیک‌های منحصربه‌فرد تداومی در تاریخ اندیشه سیاسی خود است. وزیران، ادیبان و خردمندان ایرانشهر اغلب در دوره‌های بحرانی و بی‌ثبات توانسته‌اند حکومت را به سمت تعادل، اعتدال و عقلانیت هدایت کنند و برای این منظور از میراث باستانی خویش بهره گرفته‌اند. «حکومت‌مندی ایرانشهری» سرآغازی است برای طرح‌های بعدی که میراث اندیشمندان سیاسی ایران بیشتر مورد توجه قرار گیرد. نویسنده در مقدمه ابراز امیدواری کرده در جلدهای بعد چنین خواهد شد. بنابراین همه توان روح‌الله اسلامی آن است که نشان دهد اگر امروز نامی از ایران باقی مانده، نتیجه تلاش خردمندان تکنیک‌اندیشی است که با دوری و نزدیکی به قدرت سیاسی اغلب رام‌نشده توانستند وجوه عقل سیاسی ایران را تداوم بخشند. ایران جامعه‌ای استبدادی، کلنگی، کوتاه‌مدت، کژ و... نیست بلکه تمدنی است که سرآغاز حکمرانی انسانی عقلانی از آن آغاز شده اما در دوره معاصر همانند همه دوران‌های ‌گذار با مشکلاتی روبه‌رو شده که همانند قبل چون ققنوسی سربلند برخواهد خاست. ایرانشهر جغرافیایی و تاریخی قدسی و منحصربه‌فرد دارد که به اندازه همه ملت‌ها و تمدن‌ها گنجینه‌های ناشناخته‌ای در خود فروخفته دارد. این میراث به‌خصوص در بخش سیاست می‌تواند مورد تحلیل انتقادی جهت دفاع از استقلال و تمامیت‌ارضی مورد بهره‌برداری قرار گیرد. امروزه نیز دوران‌ گذار از تکنیک‌های قدرت مکانیکی به اطلاعاتی است و روزگار بی‌ثباتی و آشوب که همیشه در این مواقع ایرانیان اندیشه خود را در زد و خوردهای بین خود و دیگری عرضه کرده‌اند. این کتاب شامل مقدمه و هشت فصل با عنوان‌های «تکنولوژی‌های قدرت و حکومت‌مندی»، «تکنولوژی‌های قدرت ایرانشهری»، «تکنولوژی‌های قدرت در سیرالملوک»، «تکنیک‌های دیپلماتیک رسل‌الملوک»، «تکنولوژی‌های قدرت در بوستان»، «تکنولوژی‌های قدرت در گلستان»، «زوال تکنولوژی‌های قدرت در ایران» و «ورود به تکنولوژی‌های مکانیکی قدرت» است.