http://www.mardomsalari.com/Template1/News.aspx?NID=126831

در فضای ابهام آمیزی که راجع به اینترنت ملی به وجود آمده است به ناگاه دو سرویس بزرگ فرستادن نامه الکترونیکی از کار افتادند. علت هنوز مشخص نیست اما این پرسش از ابتدای ورود تکنولوژی اطلا عات در ایران همیشه ذهنم را مشغول کرده است که آیا به راستی میل یا هو، جی میل، فیس بوک، توئیتر و اساسا تمام فضای اینترنت و تکنولوژی های ماهواره ای و تلفن همراه ابزاری هستند که در اختیار کشورهای قدرتمند سازنده آن هستند؟ آیا فضاهای سایبر در حال انتقال اطلا عات به آمریکا و اروپا هستند و تکنولوژی اطلا عات ابزار جاسوسی وبسط قدرت غرب به لحاظ فرهنگی، زبانی و امنیتی به حساب می آید؟ بسیاری از اهالی سیاست، فرهنگ، امنیت و... در ایران به لحاظ دور و نزدیک بودن به مرکز قدرت نظرهای موافق و مخالف داده اند. اغلب رویکردهای سیاست گذاری فضای سایبر در ایران مبتنی بر فیلتر، حذف فیزیکی و نگاه بدبین به تکنولوژی های جدید است. این که موبایل فردگرایی را حاکم کرده است، خانواده ها را از هم می پاشاند، گسترش فرهنگ غربی است یا این که فیس بوک و توئیتر نمادها، شعارها و خبرهای دروغ و شایعه آمیز را در مورد ایران پخش می کنند و ابزار انتقال اطلا عات و مدیریت افکار عمومی در ایران به شمار می روند، مجریان اطلا عاتی و امنیت کشور اغلب میل های خارجی و به خصوص شبکه های اجتماعی را عامل انتقال، دست کاری و مدیریت اطلا عات و به تبع آن دستکاری افکار عمومی می دانند. اما دلیل این رویکرد بسته، انزواگرا و منفی به عصر اطلا عات چه می تواند باشد؟

1- در درجه اول ذهنیت آرمان گرا بسیار نقش دارد. ایرانیان در عصر اطلا عات نیز هنوز گمان می کنند حقیقت برتر را نزد خود دارند. آرمان گرایی شدید باعث شده گمان برند حقیقت، عدالت و همه خوبی ها در ایران وجود دارد. روابط باید مبتنی بر عشق، مهرورزی، خوبی و اخلا ق باشد. در حالی که انسان ها در روابط پیچیده با قدرت های ریز و درشت و نیت های مختلف زندگی می کنند. فیس بوک، جی میل، توئیتر و سایر شبکه ها و سایت ها فضای معامله، قدرت و بده بستان محسوب می شوند. آنها از ما اطلا عات می گیرند اما فضایی امن، محرمانه و کاملا مطمئن ایجاد می کنند. اما ایرانیان بعضا فکر می کنند متن هایی وجود دارد که در آن حقیقت، مهربانی، عدالت، عشق و مهر واقعی وجود دارد و در فضای سایبر نیز به دنبال آن هستند.
2- تاریخ معاصر ایران متن درگیری نابرابر و روابط بسیار تبعیضآمیز قدرت های بزرگ با ایران بوده است. روسیه، انگلیس، فرانسه، آمریکا، اعراب و... همیشه برای تجزیه و نابودی فرهنگ و تاریخ ایران از هیچ کوششی دریغ نکرده اند. در تاریخ معاصر ایرانیان به تجدد، رویکردی منفی نشان دادند و اغلب رویه های سرمایه، تکنولوژی و نیروی انسانی بیگانه را کنار زدند تا بتوانند با استقلا ل و خودکفایی توسعه بومی را تجربه کنند. اکنون رویکرد امپرپالیستی و ضداستعمار گرا که ناشی از همزیستی با تفکرات چپ گرایانه و انتقادی است به برخورد ما با فضای سایبر کشیده شده است. ما فرهنگ سایبر را نیز فضایی مبتنی بر جنگ و هجوم می بینیم که در پی حمله، تجربه و نابودی ماست. منطق توطئه و رویکرد سیاه و سفید به عصر اطلا عات باعث شده شرایط جهانی شدن و ارتباطات انسان های جدا شده از متن های ملی و مدرن را جدی قلمداد نکنیم وهنوز در سنت های وستفالیایی سیاست گذاری کنیم.
دو وجه آرمان گرایی در اندیشه و بدبینی و سیاه و سفید بینی مطلق در مورد پدیده های جدید باعث شده که فضای سایبر را جاسوس غرب بدانیم که در سنگری برای حمله به تمام وجود ما کمین کرده است. به نظر نویسنده این متن:
1- موبایل، ماهواره، اینترنت و فضاهای عصر اطلا عات ابزار قدرت نیستند. این امکان ها و فضاهای برآمده از آن سبک زندگی جدید و جهان زیستی جدید هستند که امکان عقب رفت از آنها وجود ندارد. نمی توان تاریخ را به عقب برگرداند و به عصر روستاها و چوپان ها، نسیم صحرا و بیابان و گل و درخت و جنگل یا عصر مکانیک و شهرهای صنعتی و تعلم ماشینی برگشت. اکنون خواهی نخواهی عصر اطلا عات است که مجموعه ای از سبک جدید را ایجاد کرده است.
2- منطق قدرت سایبر محلی، ملی و انحصاری نیست. اینترنت از سال 1960 در ارتش آمریکا شکل گرفت اما اکنون شرکت های تجاری بزرگ، دولت های قدرتمند، سازمان ها و موسسه های بین المللی، شهروندان جهان، گروه های مختلف صنعتی، حزبی و... هریک در حال رقابت در این فضا هستند. آمریکا با تمام توانایی خود نمی تواند جلوی افشای اسناد محرمانه اش را در ویکی لیکس بگیرد. عصر اطلا عات دارای فضای بی کران و شبکه های اجتماعی پیچیده ایست که در دست یک یا چند قدرت مشخص نیستند.
3- اگر شهروندان ما از جی میل، فیس بوک یا یاهو و... استفاده می کنند به علت پیشبرد اهداف مختلف شان در این فضاهاست. کارایی، سرعت، محرمانه بودن و امکانات بسیار بالا ، این سایت ها را تبدیل به کالا هایی جهانی کرده است. عرصه سایبر شبیه یک بازار است و با ارائه کالا و خرید و فروش و معامله کاربران، کارایی و احترام به ویژگی کاربران، حرف اول را می زند.
4-انزواطلبی یا حذف کردن ایران از شاهراه جهانی اطلا عات رسما نوعی عقب ماندگی و کنار رفتن از فرایند تولید علم جهانی محسوب می شود که هیچ کشوری به خاطر تبعات اقتصادی، امنیتی، علمی سیاسی و فرهنگی حاضر به قبول آن نیست. ایجاد دیپلماسی عمومی، پیوند با جهان، دولت الکترونیک و تکمیل بانکداری سایبری نیاز به ارتباط با شاهراه اطلا عاتی جهان دارد.
5- اغلب سایت های داخلی ایران که پسوند ir دارند شبیه یک تابلوی اعلا نات هستند. میل های ایرانی سریع فعال نمی شوند و اغلب آنها از کار افتاده اند. اینترنت ملی و بومی نیاز ایرانیان است، باید نرم افزارها و سایت های بومی تولید کنیم و در عین حال با جهان خارج نیز در ارتباط باشیم.
6- سیاست گذاری های حذفی و فیلتری و پاک کردن صورت مساله باعث ایجاد نارضایتی و از دست رفتن مشروعیت می شود. هیچ منطق شرعی، عقلی و هیچ قاعده اقتصادی و اسلا می نمی پذیرد که سرعت اینترنت را پایین بیاوریم و هزینه ای بسیار بالا تر از استاندارد جهانی از شهروندان طلب کنیم.
7- راز ماندگاری و ایجاد رضایت در شهروندان این است که با عصر اطلا عات به صورت عمیق، کنش گرانه و تفهمی برخورد کنیم. باید فضای جدید را شناخت، محتوا داد و در آن فعالیت کرد. حذف کردن، پاک کردن، سانسور کردن و ندیدن باعث جوشیدن در زیرلا یه های اجتماعی می شود. تکنولوژی اطلا عات نوعی جهان زیست، سبک زندگی و شیوه ای از فرهنگ جدید جهانی است که تنها یک ابزار و وسیله محسوب نمی شود. هرمتن دارای روابط قدرت و شبکه ای از معاملا ت است که بستگی به کارآمدی، احترام به مخاطبان و پاسخ به نیازهای آنان در سطح محلی، ملی و بین المللی طرفدار پیدا می کند.